Kırık diş problemi toplumda çocukluktan yaşlılığa kadar tüm yaş gruplarını etkileyen bir diş sorunudur. Estetik açıdan büyük problemlere sebep olabileceği gibi yemek yerken veya her hangi bir şey içerken kırığın miktarına göre ciddi ağrı ve hassasiyetlere sebep olabilir.

Kliniğimizde, diş hekimlerimiz kırık dişin durumuna göre uygun tedavi yöntemini belirler. Kırığın boyutuna bağlı olarak, kompozit estetik dolgular veya ince yaprak porselen laminalar gibi estetik protezlerle dişin hem fonksiyonu hem de estetiği eski sağlığına kavuşturulur.

Dişim Kırıldı Ne Yapmalıyım Mı Diyorsunuz?

Diş kırıkları genel olarak kaza kaynaklı meydana gelmektedir. Özellikle çocuklarda yere düşme, bir yerlere çarpma gibi sebeplerle ön bölge dişler kırılmaktadır. Yetişkin bireylerde genel olarak diş kırığı sebebi sert yiyeceklerin ısırılması, gece diş sıkma(bruksizm) ya da yüze gelen bir darbe sonucu ortaya çıkmaktadır ve kırıktan çok diş çatlağıyla karaterizedir. Ve bu durum büyük dolgulu ve kanal tedavili dişlerde daha sık meydana gelir.

Kırık bir dişle karşı karşıya kaldığınızda takip etmeniz gereken adımlar şunlardır;

1. Dişiniz Kırıldığında paniğe kapılmadan, hemen en yakın diş hekimiyle iletişime geçmek en doğru başlangıçtır.
2. Ağzınızın içinde kan tadı veya ağız dışında belirgin görünen kanama varlığında en yakın sağlık kuruluşu ya da diş hekimine müracaat edilmelidir. Kesinlikle ağız içinde hareket etmiş olan diş veya dokuların yerine geri yerleştirmeye çalışılmamalıdır.
3. Eğer dişinizde kırılan bir parça varsa kırık parçayı süt veya serum içinde diş hekimine ulaştırmak en sağlıklı seçenek olacaktır, bu süreçte kırılan dişin tedavisinin başlama süresinin önemi oldukça yüksektir.
4. Ağrıyı azaltmak için ilgili bölgeye soğuk kompres uygulamak ve ağrı kesici kullanmak faydalı olacaktır.

Kırık Diş Çeşitleri

Kırık dişler hasarın boyutu ve lokasyonuna göre çeşitlere ayrılır bunlara örnek olarak;

• Çatlak: Dişlerimiz en dış tabakada mine adı verdiğimiz sert bir tabakayla çevrilir ve camsı bir yapıdadır, yanlış gelen bir kuvvet kaynaklı ince çatlak hatları oluşabilir. Bu çatlaklar sadece mineyle sınırlı olduğunda genellikle semptom oluşturmazken zamanla ilerleyip dişte hassasiyet ve ağrıya sebep olabilir. Dişinizde belirgin bir kırık olmadığı halde sızı ve hassasiyet hissediyorsanız dişinizde çatlak meydana gelmiş olabilir.
• Küçük Diş Kırıkları: Dişlerin mine tabakasında meydana gelen bu kırıklar hassasiyet oluşturmaz ancak ön bölgede estetik olarak rahatsızlığa sebep olabilir, bonding ve estetik dolgularla tedavisi yapılır.
• Orta Büyüklükte Diş Kırıkları: Dişin mine ve daha altındaki dentin tabakasını da içeren kırıklardır. Dişin içindeki canlı sinir dokusuna yaklaştığı için hassasiyet ve ağrı oluşturabilir. Bonding ve estetik dolgularla tedavisi yapılır.
• Komple Diş Kırığı: Diş, çatlamanın ötesine geçmiş ve tamamen ikiye ayrılmıştır. Bu durumda genellikle dişin çekilmesi gerekir, ancak bazı vakalarda dişin bir kısmı korunabilir. Bu kırıklar, dişin hangi kısmının etkilendiğine ve hasarın büyüklüğüne göre farklı tedavi yöntemleri gerektirir. Kliniğimizde, diş hekiminiz dişinizin kırık türüne göre en uygun tedaviyi uygulayacaktır.
• Kök Kırığı: Kök kırıkları, dişin diş etinin altında kalan kök kısmında oluşur. Genellikle travma kaynaklı meydana gelir ve kırığın nerede olduğuna göre dişin kurtulup kurtulmayacağı değişir. Örneğin hemen diş etinin altında bir kırık var ve kök sağlam ise kanal tedavisi ve fiber postlar ile diş ağız içinde tutulur ancak daha aşağıdan bir kırık meydana geldiyse dişin çekimi gerekebilir.
• Dikey(Vertikal) Kırık: Dişin kökünden başlayıp yukarı doğru ilerleyen, dişi ikiye ayıran bir kırık türüdür. Röntgende ve ağız içinde teşhisi çok zor olup genellikle hastaların anlattıklarıyla teşhis koyulur. Çoğu durumda bu tür kırıklar onarılamaz ve dişin çekilmesi gerekir.

Kırık Diş Nasıl Tedavi Edilir?

Kırık dişlere uygulanacak tedavi kırığın tipine ve miktarına göre değişmekle birlikte doğru teşhis ve tedaviyle günümüz teknolojisiyle kırık dişleri kurtarmak mümkün, kliniğimizde kullanılan tedavi yöntemlerine örnek olarak;

1-)Kompozit Dolgu(Bonding)

Küçük kırıklar ve çatlaklar için tercih edilen bir yöntemdir. Dişin kırılan kısmı, diş rengindeki kompozit dolgu malzemesi ile onarılır. Bu yöntem, özellikle ön dişlerde estetik bir sonuç sağlar.

2-)Porselen Lamina(Yaprak Porselen)

Porselen laminalar, günümüzde estetik diş hekimliğinde en sık tercih edilen materyallerden biridir. Özellikle, kırık meydana gelen dişlerde kırığın boyutu dolguyla onarıldığında istenilen estetik sonuç elde edilemiyorsa veya dolgunun tekrar kırılma ihtimali yüksekse porselen laminalar ideal bir çözüm sunar. Bu ince ve dayanıklı materyaller, hem estetik hem de uzun ömürlü sonuçlar sağlar.

3-)Kron(Kaplama)

Dişin büyük bir kısmı kırılmışsa, dişi tamamen kaplayan bir kron kullanılabilir. Kron, dişi korur ve yeniden işlevselliğini sağlar. Kronlar porselen, seramik veya metal destekli olabilir.

4-)Kök Kanal Tedavisi

Meydana gelen kırık dişin içindeki sinir dokusuna (pulpa) kadar ulaştıysa, kök kanal tedavisi gerekebilir. Bu işlemle dişin sinirleri ve damarları çıkarılır, diş temizlenir ve sonrasında dolgu veya kaplama ile restore edilir.

5-)Diş Çekilmesi

Günümüzde diş çekmek artık en son raddede kurtulma şansı olmadığında tercih edilen bir tedavi yöntemidir. İleri düzey kök kırıkları ya da vertikal kırıklarda kırık dişin çekilmesi gerebilir.

6-)İnley(Porselen Dolgu)

Günümüz şartlarında uygulanabilecek en hassas ve sağlıklı tedavisi inleylerdir. Ön bölgede karşılığı porselen laminalar olarak düşünebilirsiniz. Arka bölge azı dişlerinde kırılan dişin diş hekiminin temizleyip düzenlemesi sonucu alınan ölçüyle kırık kısma birebir uyan bir porselen parça yapıştırılır. Hem dişte fazla madde kaybına neden olmaz hem de diş kadar dayanıklıdır.

7-)İmplant Tedavisi

İmplant tedavisi, diş çekimi yapılmadan uygulanabilecek bir tedavi değildir; bu nedenle diş çekimi sonrasında uygulanacak bir seçenek olarak değerlendirilir. Tedavide, dişin kök kısmını taklit eden titanyum bir vida çene kemiğine yerleştirilir. Üzerine, doğal dişle aynı estetik ve fonksiyona sahip zirkonyum veya porselen bir diş yerleştirilerek, hem işlevsel hem de estetik bir çözüm sunulur.

8-)Yapıştırma

Kırılan parça dişin kalan parçasıyla tamamen uyumlu olduğu bazı durumlarda kompozit reçine olarak adlandırılan kuvvetli yapıştırıcılarla tekrar yerine yapıştırılabilir. Her durumda uygulanması mümkün olmasa da kırık parçayla diş hekiminize başvurmak en faydalı seçenek olacaktır.

Kırık Dişe Ne İyi Gelir?

Bir kaza veya olay sonucunda dişiniz kırıldıysa dişinizin daha fazla zarar görmesini engellemek için öncelikli olarak sakin kalarak ilgili bölgeye dokunulmaması gerekmektedir. Ağrıyı hafifletmek için de şu yolları izlemek en sağlıklı seçenektir.

1-)Diş Hekimi Ziyareti

Kırık dişe en iyi gelen çözüm, bir diş hekimi tarafından yapılacak profesyonel bir tedavidir. Bu nedenle, en kısa sürede diş hekiminizden randevu almalısınız.

2-)Ağrı Kesici

Kırık diş ağrı yapıyorsa, reçetesiz satılan ağrı kesiciler siz diş hekimine ulaşana kadar ağrınızı azaltacaktır. Örneğin Arveles, Apranax gibi ağrı kesiciler bu süreçte size destek olacaktır.

3-)Soğuk Kompres

Diş kırıldığında oluşabilecek şişlik ve ağrıyı azaltmak için soğuk kompres uygulayabilirsiniz. Bunu, 10-15 dakikalık aralıklarla uygulayarak bölgedeki rahatsızlığı hafifletebilirsiniz. Sürekli buz uygulamak soğuk yanığına sebep olabileceği için asla sürekli soğuk kompres uygulanmamalıdır.

4-)Kırık Parçayı Saklama

Dişin kırılan parçası varsa, temiz bir bez içinde ya da süt dolu bir kapta muhafaza ederek diş hekiminize götürebilirsiniz. Bazı durumlarda diş hekimi kırılan parçayı yerine yapıştırabilir.

5-)Yumuşak Yiyecekler Tüketmek

Dişiniz kırıldığında, sert yiyeceklerden kaçınmalı ve daha yumuşak yiyecekler tüketmelisiniz. Böylece dişinize daha fazla zarar vermemiş olursunuz.

6-)Tuzlu Suyla Gargara Yapmak

Tuzlu suyla yapılan ağız çalkalamaları, enfeksiyonu önlemeye yardımcı olabilir ve diş etlerindeki tahrişi hafifletebilir. Bir bardak ılık suya bir çay kaşığı tuz ekleyerek gargara yapabilirsiniz.

Kırık Diş Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Kırık diş tedavi edilmediğinde ciddi sağlık problemlerine sebep olabilir. Öncelikli olarak kırılan dişte sinir uçları açığa çıkabilir tedavi edilmemesi halinde bu da zamanla artan ağrı ve hassasiyete sebep olacaktır.

Kırık dişlerde, dişin yapısal bütünlüğü bozulduğu için bakterilerin kolayca birikebileceği alanlar oluşur. Bu durum, dişte daha hızlı çürük oluşumuna neden olabilir. Eğer çürükler de tedavi edilmezse, enfeksiyon kök uçlarına kadar ilerleyerek diş apselerine yol açabilir. Diş apseleri sadece ağız sağlığını değil, tedavi edilmediğinde vücudun geneline yayılabilecek ciddi enfeksiyonlara neden olarak genel sağlığı da tehdit edebilir. Bu yüzden, kırık dişlerin zamanında tedavi edilmesi hayati önem taşır.

Kırık diş, çiğneme sırasında rahatsızlık yaratabilir ve dişin doğru şekilde işlev görmemesine neden olur. Bu da dişlerinizin üzerine dengesiz yük bindirerek diğer dişlerin zarar görmesine yol açabilir.

Ayrıca gülme hattında yani gülümserken görünen dişlerden biri kırıldıysan kırık dişler genellikle zaman geçtikçe renk değişimine uğradığı için estetik açıdan da problem haline gelecektir.

Diş Kırılmalarında Dişin Yerinden Oynaması

Diş kırılmaları bazen dişin yerinden oynamasına neden olabilir. Bu durum genellikle travmatik bir darbe veya kaza sonucunda meydana gelir ve acil müdahale gerektirir. Dişin yerinden oynaması, çevresindeki destek dokuların zedelenmesiyle ilişkilidir ve ciddi bir soruna işaret eder.

Öncelikli olarak kesinlikle ağız içinde yerinden oynayan dişe dokunulmaması ve geri yerine oturtmak gibi bir girişimde bulunmamak gerekir. Çünkü özellikle çocuklarda süt dişlerinin altında ömür boyu ağızda kalacak olan daimi dişler yer aldığı için alttaki dişe zarar verebilir. Aynı şekilde yetişkin hastalarda yanlış pozisyonlandırma veya çevre dokulara zarar verebilir bir diş hekiminin müdahale etmesi en sağlıklı yoldur.

Yerinden Oynayan Dişlere Tedavi Uygulanıyor Mu?

Evet, yerinden oynayan dişlere tedavi uygulamak mümkündür ve hatta bu, yapılması gereken en doğru ve sağlıklı adımdır. Dişiniz herhangi bir şekilde yerinden oynadıysa, mutlaka bir diş hekimine başvurmalı ve hekiminizin önerdiği tedavi planına uymalısınız. Erken müdahale, dişin sağlıklı bir şekilde yerine oturmasını ve işlevini korumasını sağlayabilir.

Dişiniz Kırıldığında Dikkat Etmeniz Gerekenler

1. İlk ve en önemli kısım diş hekiminize ulaşarak durumu anlatıp randevu almak.
2. Kırılan parçayı saklayarak hekiminize götürün.
3. Ağrıyı hafifletmek için soğuk kompres ve ağrı kesici kullanın.
4. Tuzlu su ile ağız çalkalayarak enfeksiyon riskini azaltın.
5. Sert yiyeceklerden kaçının ve dişi zorlamayın.

Kırık Dişe Dolgu Yapılır Mı?

Evet, kırık dişlerde dolgu yapılabilir, ancak bu durum kırığın boyutuna bağlıdır. Küçük bir kırık olduğunda dolgular, hem estetik hem de fonksiyonel açıdan oldukça uzun ömürlü olabilir. Ancak, kırığın büyük olduğu durumlarda dolgu, dişin fonksiyonuna yeterince dayanamayabilir ve ters bir kuvvetle tekrar kırılma riski taşıyabilir.

Kırık Dişin Çekimi Zor Mudur?

Günümüzde kullanılan cerrahi ekipmanlar ve gelişmiş görüntüleme sistemleri sayesinde kırık dişin en uygun teknikle ve hızlı bir şekilde çekilmesi mümkün hale gelmiştir. Ayrıca, bu işlem lokal anestezi altında gerçekleştirildiği için hasta herhangi bir ağrı hissetmez. Diş çekimi, teknolojinin sunduğu bu imkanlarla artık daha konforlu ve etkili bir şekilde yapılabilmektedir.

Kırılan Parça Protez Yapıştırıcı İle Yapıştırılabilir Mi?

Dişiniz kırıldığında ve hemen bir diş hekimine ulaşma imkanınız yoksa, geçici bir çözüm olarak protez yapıştırıcıları ile kırık parçayı yapıştırabilirsiniz. Bu, özellikle estetik kaygılar yaşadığınız durumlarda anlık bir rahatlama sağlayabilir. Ancak, bu sadece geçici bir çözümdür ve en kısa sürede bir diş hekimine gitmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde, kırık parça yemek yerken yutulabilir veya daha büyük hasarlara yol açabilir. Profesyonel bir müdahale ile dişin kalıcı olarak onarılması gereklidir.

Yarısı Kırılan Ön Dişe Ne Yapılır?

Uygulanacak tedavi, kırığın boyutuna ve dişin durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Eğer kırık, dişin sinirlerine kadar ulaşıyorsa, öncelikle kök kanal tedavisi uygulanarak dişin sinirleri alınır. Bu tedavinin ardından, hastanın estetik beklentileri ve diş hekiminin önerileri doğrultusunda dolgu, porselen lamina veya kaplama gibi protetik çözümler kullanılabilir. Bu yaklaşımlar, dişin hem estetik hem de fonksiyonel olarak en iyi şekilde onarılmasını sağlar.

Dişim Kırıldı Kökü Kaldı Ne Yapmalıyım?

Dişiniz kırıldıysa ve kök kaldıysa mutlaka bir diş hekimine gitmeniz gerekmektedir.

Öncelikle dişinizden bir röntgen alınır ve fiziki muayene ile kökün durumu değerlendirilir. Eğer kök sağlam ve restore edilebilir bir durumda ise kökten destek alınarak kaplama yapılır ve dişin ağızda kalması sağlanır. Fakat kök restore edilemeyecek şekilde kırılmış ise çekimi gerekebilir. Kök kalan bölgede enfeksiyon ya da şişlik gibi belirtiler var ise çekim öncesi antibiyotik kullanımı gerekebilir.

Erken müdahale dişin ya da kökün kurtarılma şansını arttırır bu yüzden bu tarz bir şikayetiniz olduğunda beklemeden diş hekimine başvurunuz.

Kırık Diş Tedavisinden Sonra Olası Komplikasyonlar Nelerdir?

Kırık diş tedavisi sonrası tedavinin türüne, dişin ve hastanın genel ağız sağlığı durumuna göre bazı komplikasyonlar gelişebilir.

Tedaviden sonra sinir dokuları ve dişeti hassaslaşabilir ve birkaç gün geçici ağrı ve hassasiyet meydana gelebilir. Dişin daha derinden kırıldığı durumlarda ise ağrı şiddetlenebilir ve bu durumda dişe kök kanal tedavisi gerekebilir.

Kırık dişe uygulanan dolgu, kaplama ya da lamine gibi protetik restorasyonlar da dişe gelen kuvvet iyi ayarlanmadığı zaman kırılabilir.

Kırık dişe uygulanan restorasyonlar sonrası hastanın estetik beklentisini karşılayamayabilir ve restorasyonun tekrar yapılması gerekebilir.

Kırık Diş Tedavisinde Yöntem Nasıl Belirlenir?

Kırık diş tedavisi, dişin kırılma derecesine, konumuna ve hastanın ağız sağlığına göre farklılık gösterir.

Eğer dişin yüzeysel bir kırığı varsa ya da çürük kısımlar mine seviyesinde ise, bu durumda genellikle dolgu ile tedavi edilebilir. Ancak daha ciddi kırıklarda, dişe kanal tedavisi yapılması ve ardından kaplama gibi protetik restorasyonlar önerilir.

Eğer diş kurtarılamayacak kadar kırılmışsa, dişin çekimi gereklidir. Bu durumda hastanın genel sağlık durumu ve kemik yapısı uygun ise, çekim yapılan bölgeye implant yerleştirilmesi düşünülebilir. Aksi takdirde, kaplama gibi alternatif tedavi yöntemleri değerlendirilebilir. Her durumda, tedavi planı hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.

Hangi Durumlarda Derhal Bir Diş Hekimine Başvurulmalıdır?

Diş kırığı gibi acil durumlarda derhal bir hekimine başvurmalısınız. Erken teşhis ve tedavi dişin prognozu için oldukça önemlidir.

• Kırık sonrası şiddetli ağrı ya da parçalı kırık olması
• Dişetlerinden ya da diş bölgesinde kanama meydana gelmesi
• Ağızda veya çenede belirgin bir şişlik meydana gelmesi
• Kırılan ya da ağız içinde kalan dişin oynadığı ya da yer değiştirdiği
• Çiğnemede zorluk ve diş bölgesinde hassasiyet

gibi durumlar acil olup mutlaka bir diş hekimine gitmeniz gerekmektedir.

Çocuklarda Kırık Diş Tedavisi Yetişkinlerden Farklı Mıdır?

Evet, çocuklarda süt dişleri kırıldığında veya hareket ettiğinde, altında gelişmekte olan daimi dişlerin etkilenmemesi adına genellikle müdahale edilmeden belirli periyotlarla gözlem yapılır. Bu durumda dişler takip edilir ve gerektiğinde tedavi planlanır.

Daimi dişlerde meydana gelen bir kırık durumunda ise tedavi, genellikle yetişkinlerde uygulanan yöntemlerle benzerdir. Ancak kök kanal tedavisi yerine, dişin içindeki sinirleri koruyacak şekilde “vital pulpa tedavileri” adı verilen dişin canlılığını koruyan tedaviler tercih edilir. Bu yöntem, dişin işlevini ve sağlığını uzun vadede korumayı amaçlar.

Not: Bu içerik, Sancaktepe Boğaziçi Diş Polikliniği uzmanları tarafından sizleri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Ağız ve diş sağlığınızla ilgili daha fazla bilgi almak veya tedavi süreçleri hakkında detaylı görüşmek için uzmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz.