Hastalarımız tarafından en çok merak edilen konulardan bir tanesi de budur. Toplumda kanal tedavisi ağrılı ve çok uzun süren bir işlem olarak akıllarda yer etse de günümüzde gelişen teknoloji ve kullanılan başarılı ekipmanlarla süre azalmış olup ağrı kısmında da hiçbir şey hissedilmemektedir.

Genel olarak, derin çürükler veya sızdıran dolgular nedeniyle oluşan diş ağrıları, çürüğün dişin içindeki canlı sinir dokusuna (pulpa) ulaşmasıyla başlar. Bu durumda, çürük temizlenirken pulpa da çıkarılır ve dişin içindeki kanallar sızdırmaz bir materyal ile doldurularak tedavi tamamlanır.

Kanal tedavisinin süresi dişin durumuna ve tedavinin zorluğuna bağlı olarak değişmektedir aynı şekilde seans sayısı da dişin durumuna göre değişmektedir.

Basit vaka olarak adlandırdığımız ve tek seansta biten dişlerde örneğin dişin içinde bir enfeksiyonun olmadığı travma kaynaklı kırıklar ya da dişin içindeki pulpanın canlı olduğu durumlarda ve kanal sayısı azsa tedavisi 30-40 dakika içinde bitmektedir.

Komplike Vakalar olarak adlandırdığımız ve genel olarak birden fazla seans gerektiren dişlerde durum değişmektedir, örneğin azı dişlerinin genel olarak 3 kökü ve 3ten fazla da kanalı olabilmektedir bu durumda tedavisi süresi 60-90 dakika aralığında birden fazla seans şeklinde yapılabilir, aynı şekilde dişin kanalları ve dişin dış kısmında (lezyon,abse,kist) oluşan bir enfeksiyon varlığında dişin kanalları defalarca uygun antibakteriyel solüsyonlarla yıkanıp içine ilaç koyularak 10-15 gün kadar bekletilip ikinci seansta dolum ve dolgu işlemleri yapılır.

Bazı durumlarda örneğin hastanın abse kaynaklı ağız açıklığının azaldığı, kanal içinde kullanılan aletlerin kırıldığı veya kanalların anatomik farklılıkları kaynaklı tedaviler 2-3 saate kadar uzayabilmektedir.

Kanal Tedavisinde Süreç

Kanal tedavisi sürecinde kliniğimize hastamız genel olarak sürekli devam eden, gece uyandıran tarz ağrı şikayetiyle gelmektedir. Bu durumda uygun radyolojik görüntüler çekildikten sonra ağız içi muayeneyle dişin kurtarılıp kurtarılamayacağına karar veririz. Bazı durumlarda dişin kurtarılmasını denemek daha büyük problemlere sebep olabilmektedir ve çekim de düşünülmektedir. Kararımızı dişi kurtarmaktan yana verdiğimizde ilgili bölgeye lokal anestezi uygulayarak işleme başlanır.

Öncelikli olarak kanal tedavisinin başarısını etkileyen en önemli unsurlardan biri izolasyondur, rubberdam adı verdiğimiz lastik örtü, kanal tedavisi esnasında kanalların içine ağız içindeki her hangi bir sıvının girişini engellediği gibi kök kanallarını yıkadığımız temizleyici sıvıların ağız içine kaçmasını da engeller. bu durum kanal tedavisinin başarısını doğrudan etkiler.

Diğer aşamada dişte bulunan çürük kısımlar temizlenip kök kanallarına ulaşılır, kök kanalları eğe adını verdiğimiz iğne benzeri aletlerle temizlenerek sürekli olarak uygun dezenfekte edici solusyonlarla yıkanır.

Dişin içindeki enfeksiyon kontrol altında ise uygun materyaller ile kanal içi dolgusu tamamlanır ardından dişin üst kısmının dolgusu yapılarak tedavi sonlandırılarak kontrol randevuları oluşturulur.

Kanal Tedavisi Bir Günde Biter Mi?

Kanal tedavisinin bitebilmesi için dişin içinde ve dişin kök dışındaki enfeksiyonunun kontrol altına alınması gerekmektedir. tüm çürük ve kanal içi temizleme işlemleri bittikten sonra bazı ufak testlerle kanal içi dolgunun yapılıp yapılamayacağına karar veririz. Enfeksiyon kontrol altındaki ise bir günde tedavi bitebilir.

Kanal Tedavisi İçin Ortalama Kaç Seans Gerekir?

Bir ortalama vereceksek eğer genellikle kanal tedavisi 2 seansta bitmektedir. Ancak bu durum sadece bir ortalamadır, dişten dişe değişmektedir. Kanal içi enfeksiyon varlığı olmadığı, hastanın kök kanal dolgusunun yapılmasına izin verecek kadar ağız açıklığının olduğu durumlarda 1 seansta bitebilmektedir. Genellikle ilk seansta kanal içi temizlenerek olası bir enfeksiyona karşı veya olan bir enfeksiyona karşı uygun ilaçlarla 10-14 gün arasında beklenir ve diğer seansta kök kanal dolgusu ve diş dolgusu yapılarak işlem tamamlanır. bazı dirençli enfeksiyonlarda seans sayısını belirlemek mümkün değildir. 5 ya da 6 bile olabilir. uygulanan kök kanal ilaçlarının etki etme seviyesi ve oluşan enfeksiyona göre değişebilmektedir.

Tedavi Süresini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Tedavi süresini etkileyen faktörleri maddeler halinde şu şekilde sınıflayabiliriz.

• Dişte ve çevre dokularda bulunan enfeksiyon: Israrcı bir enfeksiyon varlığında seans sayısının artışının yanı sıra dezenfekte edici solusyonlar(irrigasyon) ve temizleme kısmı normal bir kanal tedavisine göre süreyi uzatacaktır.
• Ağız açıklığı ve hasta yorgunluğu: Genellikle abse varlığı ağzımızı açmamızı sağlayan kasların etkilenmesiyle ağız açıklığı azalmaktadır bu durumda abse küçülene kadar antibiyotik kullanılabilir veya kanal tedavisi ihtiyacı olan dişe ulaşma imkanı varsa kanal tedavisi yapılabilir, ancak ağız açıklığı kısıtlı olacağı için tedavi süresi uzayacaktır. Aynı şekilde uzun süreli işlemlerde kaslar yorulacağı için ağız açıklığının kısıtlanması tedavi süresini uzatabilir.
• Hekim deneyimi: Her meslek grubunda olduğu gibi deneyim yapılan tedavi kalitesini artıracağı gibi sürenin de kısalmasını sağlayacaktır. Ancak şunu unutmamak gerekir uzun süren kanal tedavisi her zaman hekimin deneyimiyle ilgili değildir.
• Komplikasyon: Sağlık alanında yapılan her uygulamada küçük veya büyük komplikasyonlar gelişebilir örneğin kanal temizlemede kullandığımız eğelerin kırılması, tıkalı kanallarda meydana gelebilecek kök kanalının delinmesi(perforasyon) tedavi süresini uzatacaktır.

Kanal Tedavisinde Seans Aralıkları Ne Kadar Olmalıdır?

Birden fazla seans içeren kanal tedavileri genellikle 15-30 gün arasında değişmektedir. dirençli enfeksiyonlar varlığında dişin içine uyguladığımız ilaçlar 30 gün boyunca kanal içinde bekleyebilmektedir. Genellikle ilk seanstan sonra 15 gün sonra yapılan ikinci seans kanal tedavisi için yeterli olacaktır.

Hangi Durumlarda Tedavi Süresi Uzayabilir?

Kanal tedavisinin uzaması birkaç faktörle ilişkilidir bunlara örnek olarak;

• Dirençli Enfeksiyon: Kullanılan kanal içi ilaçlar kontrol seanslarında yeteri kadar etki ettiği düşünülmediğinde tedavinin süresi uzayabilir.
• Komplikasyon: Dişte meydana gelebilecek eğe kırıkları, perforasyonlar tedavi sürecini uzatacaktır.
• Anatomik Farklılıklar: Genel olarak her dişte bulunan kanal sayısı ve kök şekli bellidir örneğin azı dişlerinde 3 kök ve 3 kanal vardır. Bazı durumlar 3 kök 5 kanal, 4 kök 4 kanal gibi bir çok çeşit farklılık olabilmektedir. bu durum doğru hekim yaklaşımları ve deneyimlerle çözülebilmektedir ve tedavi süresini uzatacaktır.

Tedavi Esnasında ve Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kanal tedavisi esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli husus ağız açıklığıdır. hekim görebildiği ve ulaşabildiği kadar sağlıklı tedavi ortaya çıkaracaktır. ağız açıklığının sürekli azaldığı durumlarda tedavi kalitesinin düşmesi kaçınılmazdır.

Seanslar arasında genellikle dişi geçici dolgu adı verdiğimiz bir dolguyla kapatırız, geçici dolgular normal dolgulara göre daha dayanıksızdır ve sökülmesi daha kolaydır. geçici dolgu varlığında o dişle sert şeyler çiğnememek daha sağlıklı olacaktır çünkü dişin kırılma ihtimalini artıracaktır.

Tedavi sonrasında genellikle kanal tedavili dişlere kaplama ya da inley adını verdiğimiz restorasyonların yapılması kanal tedavili dişin ömrünü uzatacaktır. bu durum kanal tedavili dişlerde fazla madde kaybı olmasıyla alakalıdır. Diş hekiminin önerdiği tedavileri uygulamak dişin ağız içinde kalma süresi açısından en sağlıklı karar olacaktır.

Not: Bu içerik, Sancaktepe Boğaziçi Diş Polikliniği uzmanları tarafından sizleri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Ağız ve diş sağlığınızla ilgili daha fazla bilgi almak veya tedavi süreçleri hakkında detaylı görüşmek için uzmanlarımızla iletişime geçebilirsiniz.